Słownik pojęć biznesowych i zawodowych: najważniejsze terminy i definicje

Wolish angielski? Przeczytaj wersję angielską.

Język używany w pracy potrafi być niemal tak skomplikowany jak język ofert pracy. „Mamy hiring freeze”, „wrócimy do tego offline”, „potrzebujemy więcej ownershipu”, „czy możesz to dowieźć do EOD?” — szczególnie w międzynarodowych firmach takie zwroty pojawiają się na co dzień.

Poniżej znajdziesz najczęstsze określenia związane z organizacją pracy, komunikacją, firmowymi zasadami i codziennym życiem zawodowym.

Popularne pojęcia biznesowe

B2B – Business-to-Business

Relacja biznesowa pomiędzy firmami.

Przykład: firma oferująca oprogramowanie księgowe sprzedaje je innym przedsiębiorstwom.

Sprawdź więcej informacji o różnicach między UoP a B2B na Howdy. Możesz też pobrać bezpłatną checklistę decyzyjną, która pomoże Ci wybrać między UoP a B2B.

B2C – Business-to-Consumer

Model, w którym firma sprzedaje produkty lub usługi bezpośrednio konsumentom.

SaaS – Software as a Service

Model sprzedaży oprogramowania jako usługi. Użytkownik korzysta z programu online, najczęściej w ramach abonamentu.

KPI – Key Performance Indicator

Kluczowy wskaźnik służący do mierzenia realizacji konkretnego celu.

Przykładem KPI dla zespołu sprzedaży może być liczba nowych klientów lub wartość sprzedaży.

OKR – Objectives and Key Results

Metoda wyznaczania celów, w której określa się konkretny cel oraz mierzalne rezultaty, które pokazują postęp w jego realizacji.

P&L – Profit and Loss

Rachunek zysków i strat pokazujący przychody, koszty i wynik finansowy firmy lub określonego obszaru działalności.

Stakeholder

Osoba lub grupa, która jest zaangażowana w projekt, ma wpływ na podejmowane decyzje albo jest ich odbiorcą.

Cross-functional

Praca obejmująca kilka zespołów lub działów jednocześnie.

Przykład: product manager może współpracować jednocześnie z zespołami IT, designu, marketingu i sprzedaży.

Kariera i życie zawodowe

Ścieżka kariery

Możliwe kolejne etapy rozwoju zawodowego – od pierwszego stanowiska aż po bardziej zaawansowane role specjalistyczne lub managerskie.

Awans

Przejście na stanowisko o większym zakresie odpowiedzialności, zwykle wiążące się również z wyższym wynagrodzeniem.

Rozwój wewnętrzny / Internal mobility

Zmiana stanowiska, zespołu lub działu w ramach tej samej firmy.

Ocena pracownicza / Performance review

Okresowy proces oceny wyników pracy, osiągnięć i obszarów do rozwoju.

1:1 / One-to-one

Regularne spotkanie pracownika z managerem. Zwykle służy omówieniu bieżących zadań, problemów, feedbacku i rozwoju zawodowego.

Onboarding

Proces wdrażania nowej osoby do firmy. Obejmuje zazwyczaj poznanie zespołu, narzędzi, procesów i zakresu obowiązków.

Offboarding

Proces związany z zakończeniem współpracy z pracownikiem, np. przekazaniem obowiązków i zamknięciem dostępu do systemów.

Upskilling

Rozwijanie nowych kompetencji potrzebnych do lepszego wykonywania obecnej pracy.

Reskilling

Zdobywanie nowych umiejętności, które pozwalają przejść do innego rodzaju stanowiska lub zmienić specjalizację.

EVP – Employee Value Proposition

Całościowa oferta pracodawcy dla pracowników. Obejmuje nie tylko wynagrodzenie, ale również benefity, możliwości rozwoju, kulturę organizacyjną i warunki pracy.

Organizacja pracy

Headcount

Liczba osób pracujących w danym zespole, dziale lub całej firmie.

Org chart

Skrót od organizational chart, czyli struktury organizacyjnej firmy. Pokazuje, jak zbudowana jest organizacja i kto podlega komu.

Reporting line

Formalna ścieżka podległości w firmie, czyli informacja o tym, komu dana osoba bezpośrednio podlega.

Direct report

Osoba, która bezpośrednio podlega danemu managerowi.

Team Lead

Osoba odpowiedzialna za koordynowanie codziennej pracy zespołu. W zależności od firmy Team Lead może, ale nie musi, mieć formalne obowiązki menedżerskie.

Sprawdź najnowsze oferty pracy na stanowiskach liderskich na Howdy.

Workload

Obciążenie pracą, czyli liczba i zakres zadań, które ktoś ma do wykonania.

Bandwidth

Określenie używane do opisania dostępności lub możliwości zajęcia się kolejnym zadaniem.

Deadline

Termin, do którego dane zadanie powinno zostać wykonane.

Deliverable

Konkretny efekt pracy, który powinien zostać dostarczony w ramach projektu. Może to być np. raport, prezentacja, projekt graficzny czy gotowa funkcjonalność.

Scope

Zakres projektu lub zadania, czyli to, co jest objęte pracą, a co znajduje się poza jej zakresem.

„Outside the scope” oznacza, że dana rzecz nie była uwzględniona w pierwotnym zakresie projektu.

Alignment

Wspólne zrozumienie celu, planu lub sposobu działania. Gdy ktoś mówi „we need to be aligned”, zazwyczaj chodzi o upewnienie się, że wszyscy mają takie samo rozumienie sytuacji.

Action item

Konkretne zadanie wynikające ze spotkania lub ustaleń, za które odpowiada określona osoba.

Spotkania i komunikacja

Stand-up

Krótkie, regularne spotkanie zespołu, podczas którego uczestnicy informują, nad czym pracują, co udało im się zrobić i czy coś blokuje ich pracę.

All-hands

Spotkanie skierowane do wszystkich pracowników firmy lub dużej części organizacji. Zwykle służy przekazywaniu informacji o wynikach, zmianach i najważniejszych wydarzeniach.

Town hall

Spotkanie organizowane przez kierownictwo firmy, podczas którego przekazywane są ważne informacje, a pracownicy mogą zadawać pytania.

Sync

Krótka rozmowa lub spotkanie mające na celu wymianę informacji i upewnienie się, że wszyscy są na bieżąco.

„Let's have a quick sync” = „Zróbmy krótkie spotkanie / zgadajmy się”.

Touch base

Nieformalne określenie oznaczające krótkie skontaktowanie się z kimś lub powrót do tematu.

„Let's touch base next week” można rozumieć jako „Odezwijmy się / porozmawiajmy w przyszłym tygodniu”.

FYI – For Your Information

„Do Twojej wiadomości”. Używane, gdy przekazujesz komuś informację, ale nie oczekujesz od tej osoby żadnego działania.

ASAP – As Soon As Possible

„Tak szybko, jak to możliwe”. W praktyce warto doprecyzować termin, ponieważ dla różnych osób „ASAP” może oznaczać coś innego.

EOD – End of Day

„Do końca dnia”. W międzynarodowych zespołach warto upewnić się, o której strefie czasowej mowa.

Sprawdź więcej żargonów w naszym przewodniku Korporacyjny żargon - zwroty, które często usłyszysz w pracy.

Keep me in the loop

Prośba o poinformowanie kogoś o kolejnych etapach lub zmianach dotyczących danej sprawy.

Take it offline

Sugestia, aby przenieść rozmowę poza dane spotkanie lub kanał, np. do prywatnej rozmowy.

Nieobecności i wolne

PTO – Paid Time Off / Urop płatny

Oznacza płatny czas wolny od pracy. W zależności od kraju i firmy może obejmować różne rodzaje urlopu.

Sick leave / Chorobowy / L4

Nieobecność w pracy z powodu choroby.

Parental leave / Urlop rodzicielski

Urlop związany z narodzinami lub adopcją dziecka. Jego długość i zasady zależą od kraju.

Personal day off

Dzień wolny przeznaczony na sprawy osobiste.

Unpaid leave / Urlop bezpłatny

Urlop bezpłatny, czyli uzgodniony czas wolny, za który pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia.

Zasady i procedury w firmie

Dział HR może obejmować różne stanowiska, z których każde koncentruje się na innym obszarze związanym z pracownikami i procesami HR. Partner biznesowy HR (HR Business Partner) współpracuje z liderami i zespołami, pomagając dopasować działania HR do celów biznesowych firmy, podczas gdy Manager HR / Kierownik ds. HR odpowiada za zarządzanie procesami HR oraz wspiera pracowników i managerów. Specjalista ds. rekrutacji i pozyskiwania talentów (Talent Acquisition Specialist) zajmuje się pozyskiwaniem kandydatów, prowadzeniem rekrutacji i zatrudnianiem nowych pracowników, a Specjalista ds. płac (Payroll Specialist) odpowiada za naliczanie wynagrodzeń, procesy płacowe i związane z nimi dokumenty. Specjalista ds. kadr i HR (HR Specialist) wspiera różne obszary HR, takie jak administracja pracownicza, onboarding, benefity czy bieżące procesy związane z pracownikami.

Employee handbook

Przewodnik dla pracowników zawierający najważniejsze zasady obowiązujące w firmie.

Company policy

Wewnętrzna zasada lub procedura określająca, jak należy postępować w określonych sytuacjach.

Code of conduct

Kodeks zasad opisujący oczekiwane standardy zachowania pracowników oraz zachowania, które są niedopuszczalne.

Confidentiality

Poufność, czyli obowiązek nieujawniania określonych informacji osobom, które nie powinny mieć do nich dostępu.

NDA – Non-Disclosure Agreement

Umowa o zachowaniu poufności. Określa, jakie informacje są objęte tajemnicą i w jaki sposób można się nimi posługiwać.

Compliance

Przestrzeganie obowiązujących przepisów, regulacji oraz wewnętrznych zasad firmy.

Conflict of interest

Konflikt interesów – sytuacja, w której prywatne interesy danej osoby mogą wpływać na jej decyzje lub obowiązki zawodowe.

Whistleblowing

Zgłoszenie poważnego naruszenia prawa, zasad lub standardów etycznych w organizacji za pośrednictwem odpowiednich kanałów.

Grievance

Formalna skarga pracownika dotycząca problemu w miejscu pracy lub sposobu, w jaki został potraktowany.

Misconduct

Niewłaściwe zachowanie lub naruszenie zasad obowiązujących w miejscu pracy.

Jeśli szukasz pracy w dziale HR, sprawdź nasze najnowsze oferty tutaj.

Terminologia związana z rekrutacją

Vacancy

Wakat, czyli stanowisko, na które firma aktualnie szuka osoby.

Hiring freeze

Czasowe wstrzymanie zatrudniania nowych osób przez firmę lub wybrane działy.

Internal hire

Osoba zatrudniona na dane stanowisko spośród obecnych pracowników firmy.

Employee referral

Polecenie kandydata przez osobę, która już pracuje w danej firmie.

ATS – Applicant Tracking System

System informatyczny używany przez firmy do zbierania, porządkowania i obsługi aplikacji kandydatów.

Portfolio

Zbiór przykładów wykonanej pracy prezentujący umiejętności i doświadczenie. Portfolio jest szczególnie popularne wśród projektantów, copywriterów, fotografów, osób zajmujących się UX i innych zawodów kreatywnych.

Reference

Osoba, która może potwierdzić informacje dotyczące Twojego doświadczenia zawodowego, kompetencji lub sposobu pracy.

Background check

Proces weryfikacji informacji o kandydacie, np. historii zatrudnienia, wykształcenia lub kwalifikacji. Zakres takiej weryfikacji zależy od stanowiska i kraju.

Rozwój zawodowy i kultura pracy

On-the-job training

Nauka poprzez wykonywanie rzeczywistej pracy. Zamiast zdobywać wiedzę wyłącznie podczas szkoleń, pracownik uczy się bezpośrednio w trakcie wykonywania swoich obowiązków.

Mentor / Work buddy

Bardziej doświadczona osoba, która dzieli się wiedzą, daje wskazówki i pomaga innej osobie rozwijać się zawodowo.

Mentee

Osoba korzystająca ze wsparcia i wiedzy mentora.

Networking

Budowanie i utrzymywanie relacji zawodowych. Networking może pomagać w wymianie wiedzy, znalezieniu nowych możliwości zawodowych czy poznaniu osób z danej branży.

Work-life balance

Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym.

Company culture

Sposób funkcjonowania organizacji – jej wartości, zwyczaje, sposób komunikacji i współpracy oraz niepisane zasady obowiązujące w firmie.

Employee engagement

Zaangażowanie pracowników, czyli stopień, w jakim czują się związani ze swoją pracą i organizacją oraz chcą aktywnie przyczyniać się do jej rozwoju.

Burnout

Wypalenie zawodowe – stan związany z długotrwałym przeciążeniem i stresem, któremu może towarzyszyć wyczerpanie oraz spadek motywacji.

Micromanagement

Styl zarządzania, w którym przełożony nadmiernie kontroluje sposób wykonywania pracy i ingeruje w drobne decyzje pracowników.

Warto pamiętać, że niektóre z tych określeń brzmią profesjonalnie, ale ich znaczenie może być bardzo zależne od firmy. Np. „Flexible” może oznaczać dużą swobodę, ale w innej organizacji – konieczność dostosowywania się do częstych zmian. Zawsze warto brać pod uwagę kontekst organizacji i osoby, z którą rozmawiasz.

Poznaj też nasz słownik pojęć w ofertach pracy i zawodowych oraz wyjaśnienie korporacyjnego żargonu.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie pojęcia biznesowe warto znać na początku nowej pracy?
Przydatne są zwłaszcza skróty i określenia pojawiające się w spotkaniach, wiadomościach i celach zespołu: KPI, OKR, stakeholder, deliverable, scope i alignment. Ich znaczenie może zależeć od firmy, więc w razie wątpliwości warto poprosić o przykład.

Co oznaczają „bandwidth” i „workload”?
„Workload” to obciążenie pracą, czyli liczba i zakres zadań do wykonania. „Bandwidth” oznacza dostępną zdolność lub czas na podjęcie kolejnego zadania. Jeśli ktoś mówi, że nie ma bandwidth, prawdopodobnie nie ma teraz możliwości przyjęcia dodatkowej pracy.

Co oznacza ASAP i czy warto doprecyzować termin?
ASAP to „tak szybko, jak to możliwe”. Ponieważ różne osoby mogą rozumieć pilność inaczej, warto zapytać o konkretny termin, na przykład: „Czy możesz podać datę, do której potrzebujesz tego zadania?”.

Czym różnią się onboarding i offboarding?
Onboarding to wdrożenie nowej osoby do firmy, zespołu i obowiązków. Offboarding obejmuje kroki związane z zakończeniem współpracy, takie jak przekazanie zadań i zamknięcie dostępu do systemów.

Co oznaczają skróty B2B i B2C?
B2B oznacza relację biznesową między firmami — na przykład sprzedaż oprogramowania innym przedsiębiorstwom. B2C to model, w którym firma oferuje produkty lub usługi bezpośrednio konsumentom.

Czy PTO oznacza to samo co urlop wypoczynkowy?
PTO oznacza płatny czas wolny od pracy. W zależności od kraju i zasad pracodawcy może obejmować urlop wypoczynkowy, dni osobiste lub inne rodzaje płatnego wolnego. Szczegóły najlepiej sprawdzić w polityce firmy.

Czym jest ATS?
ATS, czyli Applicant Tracking System, to system informatyczny, którego firmy używają do zbierania i obsługi aplikacji oraz śledzenia kandydatów w procesie rekrutacji.

Co zrobić, jeśli nie rozumiem firmowego żargonu?
Poproś o wyjaśnienie lub konkretny przykład. Możesz zapytać: „Co dokładnie powinno znaleźć się w tym deliverable?” albo „Jaki jest termin?”. Doprecyzowanie oczekiwań pomaga uniknąć nieporozumień.